૧૦ વર્ષની લાંબી પ્રતીક્ષાનો અંત : ઘોરાડના કુટુંબમાં ગુંજી કિલકિલાટ, સર્જાયો નવો ઈતિહાસ !

૧૦ વર્ષનો લાંબો ઈન્તજાર થયો પૂરો

ગુજરાતના કચ્છના અબડાસા વિસ્તારમાં એક ઇતિહાસ રચાયો છે. છેલ્લા એક દાયકાથી (૧૦ વર્ષ) જેની રાહ જોવાતી હતી, તે આખરે હકીકત બની છે. વન અને પર્યાવરણ મંત્રી શ્રી અર્જુન મોઢવાડીયાએ જાહેરાત કરી છે કે કચ્છમાં ‘ગ્રેટ ઈન્ડિયન બસ્ટર્ડ’ (ઘોરાડ) ના બચ્ચાનો જન્મ થયો છે. આ માત્ર એક બચ્ચાનો જન્મ નથી, પણ લુપ્ત થતી પ્રજાતિને બચાવવા માટેની એક આશાનું કિરણ છે.

પડકાર : નર પક્ષીની ગેરહાજરી અને અફલિત ઈંડા

કચ્છમાં ઘોરાડના સંરક્ષણ સામે સૌથી મોટો પડકાર એ હતો કે ત્યાં નર ઘોરાડની સંખ્યા નહિવત હતી. પરિણામે, માદા ઘોરાડ ઈંડા તો મૂકતી હતી, પણ તે અફલિત (Infertile) રહેતા હતા, જેના કારણે નવા બચ્ચાનો જન્મ થઈ શકતો ન હતો. આ ગંભીર સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માટે ગુજરાત વન વિભાગે એક સાહસિક યોજના ઘડી.

‘ઓપરેશન એગ ટ્રાન્સફર’: ૧૯ કલાકની જોખમી મુસાફરી

આ સફળતા પાછળ રાજસ્થાન અને ગુજરાતના વન વિભાગોનું સંયુક્ત ઓપરેશન હતું. રાજસ્થાનના બ્રીડિંગ સેન્ટરમાંથી એક ફલિત (Fertile) ઈંડું પસંદ કરવામાં આવ્યું. આ ઈંડાને પોર્ટેબલ ઈન્ક્યુબેટરમાં રાખી, સતત ૧૯ કલાક સુધી રોડ માર્ગે મુસાફરી કરાવીને સુરક્ષિત રીતે કચ્છ લાવવામાં આવ્યું. ઈંડાનું તાપમાન અને સુરક્ષા જાળવવી એ વિજ્ઞાન અને ધીરજનો કસોટીકાળ હતો.

‘નેસ્ટ રિપ્લેસમેન્ટ’ અને કુદરતી મિલન

કચ્છ લાવ્યા બાદ, ૨૨ માર્ચના રોજ એક અત્યંત ચોકસાઈભર્યું કામ કરવામાં આવ્યું. કચ્છની માદા ઘોરાડના માળામાં રહેલા અફલિત ઈંડાને હટાવીને, તેની જગ્યાએ રાજસ્થાનથી લાવેલું ફલિત ઈંડું મૂકી દેવામાં આવ્યું. માદા ઘોરાડે આ ઈંડાને પોતાનું માનીને કુદરતી રીતે સેવન (Hatching) શરૂ કર્યું. આ પદ્ધતિને ‘જમ્પસ્ટાર્ટ એપ્રોચ’ (Jumpstart Approach) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

૨૬ માર્ચ : ઐતિહાસિક ક્ષણનું આગમન

માદા ઘોરાડના અવિરત સેવન બાદ, ૨૬ માર્ચના રોજ તે ઈંડામાંથી એક તંદુરસ્ત બચ્ચાનો જન્મ થયો. આ સફળતાએ સાબિત કર્યું કે આધુનિક ટેકનોલોજી અને વન્યજીવ સંરક્ષણના સમન્વયથી પ્રકૃતિને પુનર્જીવિત કરી શકાય છે. કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવ અને મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલે આ સિદ્ધિ માટે વન વિભાગ અને WII (વાઈલ્ડ લાઈફ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઈન્ડિયા) ને અભિનંદન પાઠવ્યા છે.

પ્રોજેક્ટ GIB નું વિઝન અને ઉજ્જવળ ભવિષ્ય

આ પ્રોજેક્ટના મૂળ ૨૦૧૧માં તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના વિઝનમાં રહેલા છે. વર્ષ ૨૦૧૬માં શરૂ થયેલા ‘પ્રોજેક્ટ GIB’ હેઠળ હવે રાજસ્થાનમાં ઘોરાડની સંખ્યા ૭૩ સુધી પહોંચી છે. હાલમાં ફિલ્ડ મોનિટરિંગ ટીમ ચોવીસે કલાક માદા ઘોરાડ અને તેના નવજાત બચ્ચાનું નિરીક્ષણ કરી રહી છે. આ સફળતા વન્યજીવ પ્રેમીઓ માટે ગૌરવની ક્ષણ છે.

આ પણ વાંચો : CA બનવાનું સપનું છોડીને12 હજાર કિમીની અનોખી સફર

આ પણ વાંચો : અમદાવાદમાં એશિયાઈ વોલીબૉલનો મહાકુંભ – AVC Men’s Cup 2026 માટે શહેર તૈયાર !

આ પણ વાંચો : અમદાવાદમાં IPL 2026 માટે ટ્રાફિક એલર્ટ મોટેરા સ્ટેડિયમ આસપાસ રસ્તા બંધ, જાણો ડાયવર્ઝન રૂટ્સ